Rodziny zastępcze i placówki opiekuńczo - wychowawcze

Usamodzielnienie wychowanków rodzin zastępczych i placówek opiekuńczo-wychowawczych


1. DEFINICJA

Usamodzielnienie – długotrwały proces wychowawczy, któremu podlegają pełnoletni wychowankowie rodzin zastępczych i placówek opiekuńczo – wychowawczych, mający na celu podjęcie przez nich samodzielnego, dojrzałego życia w integracji ze środowiskiem.

2. INFORMACJE OGÓLNE

  • pomoc przysługuje osobom, które uzyskały pełnoletniość w rodzinie zastępczej oraz osobom pełnoletnim opuszczającym placówkę opiekuńczo-wychowawczą typu rodzinnego i socjalizacyjnego, dom pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie, dom dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży, schronisko dla nieletnich, zakład poprawczy, specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy i młodzieżowy ośrodek wychowawczy,
  • udziela jej starosta ze względu na miejsce zamieszkania usamodzielnionego wychowanka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej lub skierowaniem do w/w placówek,
  • pomoc przysługuje osobom, których umieszczenie w rodzinie zastępczej lub w w/w placówkach nastąpiło na podstawie orzeczenia sądu,
  • w przypadku osób opuszczających dom pomocy społecznej lub specjalistyczny ośrodek szkolno-wychowawczy pomoc przysługuje, gdy osoba ta jest zdolna do samodzielnej egzystencji,
  • w przypadku osób opuszczających dom dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży, pomoc przysługuje, jeżeli bezpośrednio przed przyjęciem do domu osoba ta przebywała co najmniej rok w rodzinie zastępczej lub w w/w placówkach,
  • pomoc przysługuje osobom, które przebywały w rodzinie zastępczej lub w/w placówkach co najmniej rok,
  • pomoc przysługuje osobie usamodzielnianej,
  • samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza 200% kryterium dochodowego na osobę samotnie gospodarującej, tj. kwoty 954,00 zł.
  • w rodzinie, w której dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 200% kwoty kryterium dochodowego na osobę w rodzinie tj. kwoty 702, 00 zł. na osobę, - podstawa ustalenia wysokości pomocy pieniężnej dla usamodzielnianych wychowanków jest kwota 1.647,00 zł.

3. PROCEDURA USAMODZIELNIENIA

a) Osoba usamodzielniana, co najmniej dwa miesiące przed osiągnięciem przez nią pełnoletniości zobowiązana jest podać staroście dane osobowe osoby, która podejmie się pełnienia funkcji opiekuna usamodzielnienia oraz przedłoży pisemną zgodę tej osoby. Opiekunem usamodzielnienia może być rodzic zastępczy, lub inna osoba wskazana przez wychowanka.

b) Osoba usamodzielniana wraz z opiekunem usamodzielnienia na miesiąc przed osiągnięciem przez wychowanka pełnoletności przygotowuje indywidualny program usamodzielnienia.

INDYWIDUALNY PROGRAM USAMODZIELNIENIA

Indywidualny program usamodzielnienia osoba usamodzielniana przygotowuje we współpracy z opiekunem usamodzielnienia i przedkłada dyrektorowi powiatowego centrum pomocy rodzinie do zatwierdzenia.

Jest to rodzaj kontraktu socjalnego z usamodzielnianym wychowankiem, będący podstawą do przyznania świadczeń pieniężnych. Indywidualny program usamodzielnienia określa obowiązki osoby usamodzielnianej w tym:

  • formy uzyskania wykształcenia,
  • podjęcia zatrudnienia,
  • uzyskania odpowiednich warunków mieszkaniowych,
  • uzyskania należnych świadczeń wraz z terminem ich realizacji.

Określa również zakres współdziałania osoby usamodzielnianej z rodziną naturalną i środowiskiem.

Indywidualny program usamodzielnienia jest podstawą do przyznania pomocy pieniężnej na usamodzielnienie i pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki z datą podpisania go przez osobę usamodzielnianą, opiekuna usamodzielnienia i Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie.

W przypadku zmiany sytuacji życiowej osoby usamodzielnianej może ona wraz z opiekunem usamodzielnienia dokonać zmian w indywidualnym programie usamodzielnienia a następnie przedstawić do zatwierdzenia Dyrektorowi Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie.

Niewykonywanie obowiązków przez osobę usamodzielnianą może spowodować odmowę lub zawieszenie wypłacania świadczeń pieniężnych.

Niewykonywanie zobowiązań przez opiekuna usamodzielnienia może spowodować jego zmianę przez Dyrektora PCPR.

4. FORMY POMOCY DLA WYCHOWANKÓW

1) Pieniężna na kontynuowanie nauki

Kontynuowanie nauki to przechodzenie ze szkoły niższego stopnia do szkoły wyższego stopnia bez uzasadnionej przerwy, (która nie może być dłuższa niż rok). Do kontynuowania nauki zaliczamy też powtarzanie klasy oraz podjęcie nauki na tym samym poziomie w innej szkole, dającej możliwość zdobycia nowego zawodu.

Kryteria i warunki udzielenia pomocy:

  • wysokość pomocy wynosi miesięcznie 30% podstawy, tj. 494,10 zł miesięcznie
  • pomoc przyznaje się na czas nauki, do czasu jej ukończenia, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez osobę usamodzielnianą 25 lat,
  • warunkiem przyznania pomocy jest określenie w indywidualnym programie usamodzielnienia planu kontynuowania nauki z określeniem terminów realizacji oraz systematyczne uczestnictwo w zajęciach szkolnych i zaliczanie poszczególnych semestrów,
  • przedkładanie na początku każdego semestru odpowiedniego zaświadczenia potwierdzającego kontynuowanie nauki.

Wymagane dokumenty:

  • postanowienie sądu o umieszczenie w rodzinie zastępczej lub w palcówce,
  • skierowanie do placówki oraz informacje o skreśleniu z listy wychowanków placówki w związku z usamodzielnieniem,
  • akt urodzenia i potwierdzenie zameldowania przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej lub placówce,
  • indywidualny program usamodzielnienia zatwierdzony prze Dyrektora PCPR w Pleszewie,
  • zobowiązanie do realizacji indywidualnego programu usamodzielnienia,
  • deklaracja zawarta w indywidualnym programie usamodzielnienia, że pomoc zostanie wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem,
  • zaświadczenie o dochodach osób wspólnie gospodarujących.

2) Pieniężna na usamodzielnienie

Warunkiem przyznania pomocy na usamodzielnienie jest poza warunkami przedstawionymi powyżej pisemna deklaracja osoby usamodzielnianej wraz z opinią opiekuna usamodzielnienia, ze pomoc będzie przeznaczona na zaspokojenie ważnej życiowo potrzeby osoby usamodzielnianej w tym na:

  • polepszenie warunków mieszkaniowych
  • stworzenie warunków do działalności zarobkowej, w tym podniesienia kwalifikacji zawodowych
  • pokrycie wydatków związanych z nauką osoby usamodzielnianej np. kurs komputerowy, językowy i itp.

Wysokość pomocy pieniężnej na usamodzielnienie dla osoby usamodzielnianej, opuszczającej rodzinę zastępczą niespokrewnioną z dzieckiem i zawodową niespokrewnioną z dzieckiem rodzinę zastępczą, placówkę opiekuńczo – wychowawczą typu socjalizacyjnego, rodzinnego lub dom pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie, dom dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży ustala się w kwocie odpowiadającej:

  • 400 % podstawy – w przypadku, gdy osoba usamodzielniana przebywała w rodzinie zastępczej niespokrewnionej z dzieckiem i zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem rodzinie zastępczej, placówce opiekuńczo – wychowawczej typu socjalizacyjnego, rodzinnego lub domu pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie przez okres powyżej 3 lat;
  • 400 % podstawy – w przypadku, gdy osoba usamodzielniana opuszcza dom dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży;
  • 200 % podstawy – w przypadku, gdy osoba usamodzielniana przebywała w rodzinie zastępczej niespokrewnionej z dzieckiem i zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem rodzinie zastępczej, placówce opiekuńczo – wychowawczej typu socjalizacyjnego, rodzinnego lub domu pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie przez okres od 2 lat do 3 lat;
  • 100 % podstawy – w przypadku, gdy osoba usamodzielniana przebywała w rodzinie zastępczej niespokrewnionej z dzieckiem i zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem rodzinie zastępczej, placówce opiekuńczo – wychowawczej typu socjalizacyjnego, rodzinnego lub domu pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie przez okres od 1 roku do 2 lat.

Wysokość pomocy pieniężnej na usamodzielnienie dla osoby z rodziny zastępczej spokrewnionej lub opuszczającej młodzieżowy ośrodek wychowawczy, młodzieżowy ośrodek socjoterapii zapewniający całodobową opiekę, schronisko dla nieletnich, specjalny ośrodek wychowawczy, specjalny ośrodek szkolno – wychowawczy, zakład poprawczy ustala się w kwocie:

  • 300 % podstawy – w przypadku, gdy osoba usamodzielniana przebywała w rodzinie zastępczej spokrewnionej, młodzieżowym ośrodku wychowawczym, młodzieżowym ośrodku socjoterapii zapewniającym całodobową opiekę, specjalnym ośrodku wychowawczym, specjalnym ośrodku szkolno – wychowawczym, zakładzie poprawczym lub schronisku dla nieletnich przez okres powyżej 3 lat;
  • 200 % podstawy – w przypadku, gdy osoba usamodzielniana przebywała w rodzinie zastępczej spokrewnionej, młodzieżowym ośrodku wychowawczym, młodzieżowym ośrodku socjoterapii zapewniającym całodobową opiekę, specjalnym ośrodku wychowawczym, specjalnym ośrodku szkolno – wychowawczym, zakładzie poprawczym lub schronisku dla nieletnich przez okres od 2 do 3 lat;
  • 100 % podstawy – w przypadku, gdy osoba usamodzielniana przebywała w rodzinie zastępczej spokrewnionej, młodzieżowym ośrodku wychowawczym, młodzieżowym ośrodku socjoterapii zapewniającym całodobową opiekę, specjalnym ośrodku wychowawczym, specjalnym ośrodku szkolno – wychowawczym, zakładzie poprawczym lub schronisku dla nieletnich przez okres od 1 roku do 2.

3) W uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych, w tym mieszkaniu chronionym

4) W uzyskaniu zatrudnienia

5) Na zagospodarowanie – w formie rzeczowej.

ODMOWA UDZIELENIA POMOCY

Starosta może odmówić przyznania pomocy pieniężnej w następujących sytuacjach:

  • występuje przypuszczenie, że pomoc pieniężna zostanie wykorzystana nie zgodnie z celem, na jaki jest przyznana. Może dotyczyć wychowanków, którzy są uzależnieni od alkoholu, narkotyków, handlują narkotykami, prostytuują się itp.
  • osoba usamodzielniana opuściła samowolnie rodzinę zastępczą przed osiągnięciem pełnoletności (należy ustalić, co było przyczyną opuszczenia rodziny zastępczej).
  • usamodzielniany wychowanek porzuci naukę w szkole umożliwiającej zdobycie zawodu i nie podejmie pracy.
  • osoba usamodzielniana porzuci pracę z własnej winy, bez powodu i uchyla się od podjęcia nowego zatrudnienia.
  • osoba usamodzielniana została skazana prawomocnym wyrokiem za popełnione przestępstwo z winy umyślnej.

Starosta może, ale nie musi, odmówić przyznania pomocy pieniężnej na usamodzielnienie, jak i pomocy na kontynuowanie nauki w wyżej wymienionych sytuacjach. Wydanie decyzji administracyjnej o odmowie przyznania pomocy musi być poprzedzone wywiadem środowiskowym i dokładną analizą sytuacji usamodzielnianego wychowanka. Wychowanek ma prawo odwołania się od decyzji do samorządowego kolegium odwoławczego na zasadach określonych w kodeksie postępowania administracyjnego.


PCPR Pleszew 2007-2015